DELİORMAN (OSMANLI) KOPOYU

[Cengiz YENİ]

DELİORMAN , BULGAR KOPOYU! 3 Ay, 2 Hafta önce  Basari: 56    
DELİORMAN , BULGAR KOPOYU!
(Ludogorsko Gonçe)







Bulgar Deliorman kopoyu standartı.
Dr. Todor Gaytanciev
Yaınlama tarihi 1968.
Sınıflandırma:Ef SE :6 grup,-- orta büyüklükte kopoy sınıfı.

Tarihçe :
Bu ırk , barak ve köse barakla birlikte, Bulgaristanın en ünlü köpek ıklarındandır ve avcılıkta yüzlerce seneden beri büyük rol almıştır. Irkın tam nasıl oluştuğuna dağir kesin bilgiler yok ve sadece tahminlerde bulunuluyor.

Dr. Lokar'a göre çok eskiden mö.(Elinilerin) yaşadığı Kuzey Batı Balkan Yarım adasında, daha sonra da Keltler ve Yunanlılar da, bu ırka benzer köpeklere sahipmişler.
Başka bir teoriye göre, tüm Balkan Yarım Adasındaki kopoylar, Asya kökenlidir, bu teori doğru kabul edillebilir, çünkü Türk av kopoyları şimdiki Deliorman kopoy ırkının oluşumunda, büyük rol oynamışlardır deniliyor.



Geçmişte, domuz avı için en uygun iri ve yuksek cins köpekler iyi olduğu düşünülürmüş ve tam öyle köpekler geliştirilmeye çalışılmış, bunların oluşumu o zamanki Deliorman kopoyu ve Asiya kökenli, Türklerin getirmiş olduğu tazılarla çiftleştirilip oluşturulmuştur. Bu oluşan iri kopoy ırkından bulgar avcıları memun kalmamıştır, çünkü bir avdan sonra başka av kovmazlarmışlardır.

Nitekim bu da onları başka arayışlara itmiş, ve bundan sonra Deliorman cinsinden kopoyları ki, onların boyu daha alçakmış, yinae Türk avcılarının getirdiği kopoylarla çiftleştirmişler, (onlar da alçak boylu imiş), bu çiftleştirmelerden oluşan kopoy ırkı, şimdiki Deliorman kopoy ırkını, oluşturmuş.



Bu kopyların değeri şöyle ölçülürmüş:
Köpek sınavı geçmesi için avcının önünden tavşanı 3 sefer geçirmesi gerekirmiş, bu şartı yerine getirirse notu (iyi) olup, değeri bir altın lira ile ölçülürmüş, 3 seferden sonra, tavşanı avcının önenden geçirebilirse, her geçiş için birer altın daha verilirmiş.

Bir efsaneye göre : Mithat paşanın( Murat) ismli bir kopoyu varmış, o zamanlar Şumnu kenarlarında bir yarışmada 10 altın lira kazanmış, bu da demektir ki, avcının önünden tavşanı 12 kere geçirmiş, Mithat paşa hazretleri o zaman Bulgarlara demiş:
--Kopoylarınıza sahip çıkın, çnkü onların bir başka benzeri daha yok.



Bulgar, Deliorman kopoylarının değerini bilen başka bir Osmanlı Padişahı daha var.
O da Osman Paşadır, Plevne savaşında esir düştükten sonra, o zaman Padişahın çok değerli av silahları ve kafeslerde 6 adet Deliorman kopoyu varmış, sorguya götürüldükten sonra ilk önce köpeklerinin beslenip beslenmediğini sormuş ve beslenmelerini rica etmiş.

Boy:45-52sm. 42-50cm.

Gnel görünüm: çok güzel bir köpek, orta boyda, kısa, düzgün ve parlak tüylü.Avcı için değişmez bir yardımcı, gerektiğinde evi de bekler ve aileye da sahip çıkar.

Huyu: dengeli, sakin, cesur ve hırslı. Engebeli arazide dayanıklı, uzun saatler kovabilir, sahibine bağlı, yabancılara güvenmez.

Dış görünümü , tüy rengi atrasit siyahıdır, ayakların alt kısmında, kuyruğunun altı, kahverengidir. Göğüs bölgesinde, burun üstü ve gözlerinin üstünde kahverengi benekler vardır. Bazılarında kahverenkli ayak ve kuyruklarının altındaki kahverengini, siyahlar nerdeyse kapatmıştır. Bazılarında da, göğüs bölgelerinde ve kuyruk ucunda beyaz renkler bulunur, bunlar olabilir ama istenilir özellikler değidir. Kopoyun başka yerlerinde byaz benekler bulunursa, bu hata demektir ve onlar ırkın bozulmaması için, çiftleştirilmezler.

Tüyü kısa, sert, parlak ve vücuduna yapışık, alt tüyü iyi gelişmiş. Derisi gri- mavimsi, orta kalın ve esnek. Ayak, (koltuk) altları ve karnının, arka alt kısmı az tüylüdür. Sırtında, arka ayaklarının üst bölgesinde ve kuyruğunun alt kısmında, tüyü, kısmen daha uzundur.

Kafası 20-25 cm. uzunlukta, biraz uzatılmış şekli vardır, kemik yapısı sağlam, kuru kaslı, görünümü vardır. Kafa orta ağır, kafatası sağlam, uca doğru biraz inceliyor.
Kafa tepesi çıkık değil. Dudakları çok dolgun değil, iyi oluşmuş, düzgün bir şekilde çeneye yapışık. Burun çisgisi düzgün, sonu çok haif yukarıya dogru.

Kulaklar: Gözlerin hizasında, orta usunlukta, çok dolgun olmayıp, çok nazik te değiller, ince ipeksi bir tüyle kaplıdırlar.Alt kısmı, yuvarlak, yanaklara yapışık bir şekilde sarkık dururlar.

Gözler: Büyük, yuvarlak ve bakışları akıllı. Gözlerinde, sevgi ve çalışma isteği gözlenir. Göz rengi kahverengi ve ya zeytin siyahı.

Gözrengi açık olmamalı.

Dişler: sağlam, porselen beyazı, köpek dişleri çok sağlıklı.

Boynu orta uzun, güçlü, kafayla ve vücuduyla uyumlu bir şekilde bağlı.

Boyun vücut ağırlığını, öne taşıyor ve ön ayaklarının düzgün çalışmasına yardımcı oluyor, birnevi boyun direksyon görevi görür, bundan dolayı Deliorman kopoyu hızlı ve seri bir şekilde tavaşanı kovalarken sert dönüşler yapabilir.

Göğüs bölgesi geniş ve güçlü, göğüs kafesi hafif oval ve hangi açıdan bakılırsa bakılsın, ideal bir görünümü var. Bu ırk kopoylar uzun kovalamalarda çok dayanıklıdır.
Sırt, sağlam ve yay teli gibi, gergin ve düzgündür.



Ön ayakları kompakt bir kemik ve kas sistemi üzerne kurulmuş, göğüs kafesine düzgün bir şekilde yapışık.
Ayak patileri saglam ve parmak uçlarında kalın tırnakları var.Ön patileri yuvarlak arka patileri ise biraz uzun, oval.

Kuyruğu biraz düşük, arka ayaklarının ortasına kadar uzanır, başlangıçta biraz kalın ve güçlü, sonuna doğru incelir, genelde düz bir şekilde darur ve ya aşağı dogru bakar, bazılarında uç kısmında, yani kuyruğun son kısmı, yukarıya doğru hafif eğilir. Kovarken kuyruk kökünden, yuvarlak hareketler yapar.

Halka gibi yuvarlak, sağa ve ya sola eğik kuyruklar, bu ırkta istenilmeyen özelliklerdir.

Hangi avlarda kullanılır:

Yaban domuzu avında, tavşan avında bir uzmandırlar, başka yaban hayvan avlarında da kullanılır.Fizik gücü çok yüksektir, koku duyusu mükemmeldir, avı hızlı bir şekilde arar, hava şartları ne olursa olsun, etkilenmez, ayni şekilde arazi engebesinden de etkilenmez, ve rahatlıka kovabilir.

Yazarın bir notunu sizlere iletmek istiyorum:
Bu standart ırkın oluşumundan 30 sene geçmesine rağmen Bulgar av Federasyonu bu ırkı kayda aldırmamış ve Uluslararası Kinoloji Federasyonuna kayıt ettirmemiştir, bu da ülkemizde ne kadar vurdum duymazlık olduğunun bir göstergesidir, diyor yazar.

Yabancı metinden çeviri: İbrahim Efendioğlu.

Saygılarımla.

[Cengiz YENİ]

Burhan DERELİ arkadaşım vasıtasıyla edindiğimiz kopoylar.....

Çorluda Cevat abideki erkek tavşan yapmaya başlamış...



İlhan Hüner arkadaşımdaki aynı batım dişi tavşan yapmaya başladı.

[Cengiz YENİ]

Burhan dereli arkadaşımda bulunan anne baba

Burhan arkadaşım bu arada yeni bir standart veya tanım varsa düzeltmeleri bilgilendirmeleri
senden bekliyoruz.

[Cengiz YENİ]

Bendeki bir sonraki batım dişi

[Cengiz YENİ]

Trabzonda Ahmet kardeşimdeki erkek ve dişi

[Cengiz YENİ]

Feyyaz bu bilgileri başka bir siteden alıntı yaptım...
Sizdeki erkek yavrunun resimlerinide sen yapıştır.slm

[Fazlı BOZ]

Sevgili Cengiz bey,Deliorman kopoyları hakkında vermiş olduğun değerli açıklamalarından dolayı sana teşekkür ediyorum,okurkende baya bir keyfaldım.Bizler kopoy avcısı olarak genelde av yaptığımız bu hayvanlar hakkında bilgi edinme babbında yeterli dercede araştırma yapmıyoruz,deneme yanılma yöntemleriyle veya kulaktan duyma bilgilerle bu işi götürmeye çalışıyoruz.İşte sizn araştırmanızdanda anladığım kadarıyla bu kopoylar avrupaya bizim Ülkelerimizden gitmiş fakat dönüşleri gittikleri isim üzerinden olmamış,dolaysıylada patendi bizde olması gereken hayvanların patentlerinin başkalarında olduğunu üzülerekte olsa öğreniyoruz.
Doğrusu Türkiye genelinde bu kovucu köpek ırklarıyla ilgili olarak ıslah çalşmaları ve türkiyedeki bu ırklar üzerinde yeknesaklığı sağlamak,daha iyi kovucu köpek ırklarının elde edilmesi için dernekler kurulması daha sonralarıda Diğer köpek ırklarında olduğu gibi federsyonlaşmaya doğru yönelinmesini doğru olacağını tahmin ediyorum.Çünkü Türkiyemizde Kopoyla tavşan,domuz,çakal ve tilki avı yapan dostlarımız anımsanmıyacak derecede çok varlar,ama gelişme ve geliştirilmesi açısından her hangi bir gayret ve çaba malesef yok.Gelenek ve göreneklerimiz doğrultusunda devam edip gidiyoruz.Aslında ıslah çalışmalarının yapılmasının zamanının geldiğini düşünüyorum.İnşallah genç dostlarımız bu konuda çalışmalar yapıp iyi sonuçlar alırlar.
Sevgili cengiz bey bu deliorman kopayları bizim buralarda yok gibi,Sizin Deliorman kupayları dediğniz köpeklere bizler Bulgar macarı diyoruz.Onların bir kısmı avı yavaş kovuyor,bir kısmıda gayet seri,Uzun soluklu kovduklarındandan bazı avcılar tarafından pek istenmiyor.
Ancak senden bir istekte bulunsam,mart ve nisan aylarına doğru bu deliorman kopaylarından bedeli mukabilinde kargo veya otobüslerle bir yavrru gönderme imkanın olurmu(En az 6 aylık)Olmazsa imkanları zorlamanada gerek yok.Merak sardım, zaten ikitane var,üçüncüsü yazın öldü.
15 yaşındaydı.Şimdiklerde biri 8 yaşında,diğeride 10 aylık.Hastalıkya illa olmazsa olmaz.
Selamlar sevgiler sunuyorum.

[Feyyaz ÇAKIR]

Cengiz dostum gerçekten güzel bir çalışma ellerine sağlık bilgilendirme için

Bu da kopil Serdar Fındıklı arkadaşımın deli orman kopoyu(osmanlı). Cengiz in yıldız isimli kopoyu ile kardeş

[Cengiz YENİ]

Sevgili usta
Evet bu kopoylarda osmanlılar zamanında yine bizden gidip orada kalanlardan....
Yani lokum va baklavada olduğu gibi galiba bunlarda yabancı bir ırk olarak karşımıza
çıkacak...Çorludan Burhan Dereli arkadaşım kayıt altına almayla ilgili bir takım
çalışmalar yapmaya başladı.
Fakat bu işin çok kapsamlı ve zor oluşu biraz ürkütücü,,,,
Kimbilir yaygınlaştırıp belki bizler becerebiliriz....

Yavru içinse bizim bildiğimiz sadece resimlerini attığımız bu köpekler var,,,
İlhan hüner arkadaşım çiftleştirecek o zaman yardımcı olabilirim,,,Çorluda
Mümin arkadaşımızda iyi bi erkek var sadece domuza gidiyormuş.
Aynı soy .Gerekenleri elimizden geldiğince yapmaya hazırım...
Saygılar sevgiler sunuyorum  

[Selahattin SEVGİLİ]

Cengizim güzel bir çalışma olmuş.,,

Eline Emeğine sağlık,,

Bir tane Bizim Ahmette var.O direk Bulgardan gelmişti. yeni resimleri çekince atarım ,,

Paşadaki dişi nin de şekil yerine gelmiş. O da bu arlar AVcının eline geçti (Abdi de ).Yakın zaman da haberleri gelir inşallah,,

Paylaşım için teşkkürler,,

Emek veren tüm kopoy gönüllülerine ,,

sevgi ve saygılarımla selamlarımı sunarım,,

[Harun YAZGI]

teşekkrler cengiz ..peki bir sorum olacak bu ırktan dişili erkek kardeş olmayan yavru alinabicek kaç damizlik var

[Burhan DERELİ]

Cengiz tebrik ediyorum çok güzel olmuş bazı yenilikler var standartta :Boy-Erkek-54-58    Dişi 50-54 Ağırlık erkek23-25 kg dişi18-20kg.Göğüste beyaz olacak yalnız çeneye kadar gitmeyecek şekilde .Arkadaşlar birde şöyle bi şey var sekiz yavrudan hepsi dört dörtlük olmaz.İstenilmeyen bazı noktalar var:
Geniş ve büyük kafa,kambur burun,sivri veya kısa burun,sarkık dudak,küçükyuvarlak açık renkte göz,kısa dar bel,uzun tüy.Var daha bazı şeyler onlarıda başka zaman atarız.Saygılarjavascript:void(0);

[Cengiz YENİ]

teşekkrler cengiz ..peki bir sorum olacak bu ırktan dişili erkek kardeş olmayan yavru alinabicek kaç damizlik var

Harun arkadaşım
Bizdeki yavrular dışında kardeş olmayan , çorluda mümin arkadaşımızda bi erkek var....
Bide çanakkale ekibinden ahmet arkadaşımda bir erkek bir dişi var...
Bunlar bildiklerimiz , sanırım birkaç kişide daha vardır...
slm

[Burhan DERELİ]

Harun kardeşim ben cevap vereyim bizde trakyada var beş dişi bir de erkek

[Cengiz YENİ]

Buda Çanakkale ekibinden Ahmet arkadaşımızda olan erkek

[Ahmet BÜYÜKKOL]

Cengiz abicim vermiş oldugun bilgilerden dolayı teşekkür ederim.Kopoyun türkiyede bir çok çeşidi var ama bencede arap olanların en orjinali bu bulgar veya osmanlı kopoyları dediğimiz cinsler.Bütün katılımlar için teşekkür ederim.Saygılar rasgele