Gönderen Konu: DAG GIBI DUSUNMEK  (Okunma sayısı 3917 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Mehmet EKİZOĞLU

  • Bölüm Editörü
  • *
  • İleti: 207
  • Karma: 0
    • Mehmet EKİZOĞLU Blog Spot
DAG GIBI DUSUNMEK
« : 22 Temmuz 2009, 23:07:44 »
“Dağ Gibi Düşünmek”
Bir Aldo Leopold Denemesi

Aldo Leopold, günümüzde kullandığımız anlamda çevreciliğin ve korumacılık fikrinin babasıdır diyebiliriz sanırım. Kendisi aynı zamanda ABD’de yaban hayatı yönetimi disiplininin babası kabul edilmektedir. 1948 yılında dünyamıza veda eden Leopold, bugün çevreci yazının ilk eserlerinden kabul edilen ve korumacı düşüncenin felsefesini oluşturan “A Sand County Almanac” kitabının yazarıdır.

Bu yazımda, Leopold’ün bu kitabının “Dağ Gibi Düşünmek”  adlı bölümünde anlattığı konuları işlemek istiyorum. Leopold’ün mirasını ise başka bir yazımızda konu edelim.

Aldo Leopold, bu yazısında o dönemlerde pek yaygın olmayan bir düşünce olan doğanın dengesini felsefi açıdan anlatmaya çalışmakla başlar. Dünyanın içerisindeki karşıtlıkları ve uyumsuz görünen unsurların aslında bir uyum içinde yaşadıklarını ortaya koyar ve bunu “yalnızca dağ, bir kurdun ulumasını tarafsızca dinleyebilecek kadar uzun yaşamıştır” şeklinde ifade eder. Yazar bunu bir kurdun ölümüne tanık olduğu anı anlatarak derinleştirir.

Leopold, 22 yaşında genç bir biyoloji mezunudur ve  arkadaşlarıyla ava çıkmıştır. Yüksek bir kayanın üzerinde öğle yemeklerini yemektedirler. O sırada aşağıda kendilerine doğru gelen, önce geyik sandıkları şeyin kurt olduğunu görürler. Dişi kurdun arkasında da altı tane yetişkin genç vardır. O zamanlar kimse bir kurt görünce öldürmeden geçmemektedir. Leopold ve arkadaşları hemen silahlarına davranarak kurt grubuna ateş etmeye başlar. Ýlk başta tepeden aşağıya isabetli atış yapmada biraz zorlansalar da tüfekleri boşaldığında dişi kurt yerde yatmaktadır. Genç kurtlardan birisi de yaralı bacağını kayalıklara doğru sürüklemektedir. Dişi kurt ölmeden yanına vardıklarında, Aldo Leopold kurdun gözlerindeki “yeşil ateşin sönmekte” olduğunu izler. Bu Leopold’ün daha önce görmediği, ancak dağın ve kurdun bildiği bir şeydir. Leopold itiraf eder; “O zamanlar gençtik ve tetik parmağımız sürekli kaşınıyordu. Daha az kurt demek daha fazla geyik demek diye düşünüyordum. Hiç kurt olmaması ise avcıların cenneti olmalıydı. Ancak kurdun gözündeki yeşil ateşin ölümünü  gördüğümde anladım ki, böyle bir fikri ne kurt, ne de dağ paylaşmıyordu”.

O tarihten sonra da devlet, Wisconsin Eyaletindeki kurtları kökünü kazımıştır. Aldo Leopold ise önce geyik sürülerinin artışını, daha sonra geyiklerin bütün dağlardaki ağaçları ve çalıları yok edişini ve daha sonra da açlıktan ve hastalıktan bütün sürülerin geride kemikler bırakarak mahvoluşunu görecek kadar yaşamıştır. “Geyik sürüsü nasıl kurtların korkusuyla yaşıyorsa, dağ da kendi geyiklerinin korkusuyla yaşamaktadır. Belki de kurtlar tarafından öldürülüp yenilen bir geyik iki ya da üç yılda yerine gelse de, geyik sayısının fazlalığı nedeniyle bozulan bir yaşam alanının eski halini alması on yıllar sürmektedir.”

Leopold bu yazısında dağın yani doğanın, bitki örtüsü, yırtıcıları ve diğer faunasıyla birlikte bir bütün olduğu mesajını vermektedir. Okuyucudan istediği de, ister avcı, ister yönetici, ister politikacı ve ister çiftçi olsun, dağ gibi düşünmesidir.

Geyik sayısını artırmak için kurtların yok edilmesi, geyik sayısını gerçekten de artırmıştır. Ancak aynı zamanda çoğalan geyikler yaşam alanlarındaki bitkileri tamamen bitirerek erozyonun artmasına ve ekosistemin bozulmasına yol açmışlardır. Yiyecek bulamayan ve sürüdeki hastalıklı bireyleri elenmeyen sürü sonunda yok olma ile karşı karşıya kalmıştır. Sonuçta hem ekosistem bozulmuş, hem de elde edilmek istenen sonuç elde edilememiştir. Leopold’ün “Dağ Gibi Düşünmek” yazısı, kısa olmasına karşın, yaban hayatı yönetimi düşünce sistemini çok derinden etkilemiştir. Önceleri yalnızca insan ihtiyaçları doğrultusunda daha etkin kullanım ilkesi ile yönetilen doğal kaynakların aslında insan da dahil bütün bir yaşam sistemi olarak anlaşılması akımı yani bildiğimiz çevrecilik hareketi doğmuştur. Doğaya her şeyiyle insan için yaratılmış bir sebze bahçesi olarak bakan eski anlayış terk edilmiştir. Her bilimsel gelişmenin temelinde olduğu gibi, ekolojik hareketin de temelinde bu düşünce değişikliği yatmaktadır.

Günümüzde ekolojistler ve yaban hayatı biyolojisi uzmanları daha karmaşık ve kompleks analiz sistemleri kullanmaktadırlar. Bir çok modern yönetim sistemi karmaşık bilgisayar modelleri ile çalışmaktadır ve makro düzeyde atmosfer ve bütün organizmaların da dahil olduğu bir denge düşüncesi ön planda tutulmaktadır.

Bugün neredeyse tüm insan faaliyetlerini etkileyen ve ileride de daha fazla belirleyici olacağı düşünülen ekoloji ve çevre düşüncesinin temelinde, Aldo Leopold gibi, Thoreau gibi düşünürlerin katkısı ve liderliği yattığı kabul edilir. Leopold’ün kitabının başka bir bölümünün başlığı olan “Land Ethic” yani doğa ahlakı, yine kendi tanımıyla; “insan ile doğa arasındaki uyum durumudur”.

Aldo Leopold’ün, “Dağ Gibi Düşünmek” yazısının sonunda dediği gibi;

Belki de dağların çok uzun zamandan bu yana bildiği ama insanın çok az anlayabildiği, kurdun ulumasında saklı anlam budur.”

Mehmet Ekizoğlu


« Son Düzenleme: 22 Temmuz 2009, 23:09:47 Gönderen: Mehmet EKÝZOÐLU »
Mehmet EKİZOĞLU
1973 Yenipazar AYDIN

Çevrimdışı A.Recai DEMİRCİ

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 130
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #1 : 23 Temmuz 2009, 18:10:53 »
  Eline sağlık Mehmet Bey.Doğada ki zararlılar da bu ekosistemin bir parçası.Halkanın biri koptuğunda dengeler çabuk bozuluyor.
Ahmet Recai DEMİRCİ
1957 Atabey ISPARTA


Çevrimdışı Ömer SܓMER

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 3575
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #2 : 23 Temmuz 2009, 18:41:51 »
Oncelikle bu guzel ve anlamli paylasim icin tesekkurler.

Hani hep diyoruz ya,
"Adamlar yapmis"
hayir adamlar bir sey yapmamis,
O adamlar dedigimiz ulkele insanlari,
isi, ehli olanlara birakmislar ve adam kayirmayla, isin ehlilerini bulma arasinda kesin ve hic bir toleransa yer vermiyecek sekilde, mevkileri hak edenlere vermislerdir.
Biz akli yarim olanlarda bu "Adamlar"'i seyredip hayraaaaan hayran bakip okumaktan kendimizi alamiyoruz.

BU ISLER BADEM BIYIK BIRAKMAKLA HALLOLMUYOR.
HALOLSAYDI, BUGUN BU YAZILARI VE BU IZDIRAPLARI CEKMEZ, HAYRANLIKLA IZLEDIGIMI DIGER ULKE AVCILARINI VE DOGALARINI BURALARDA GIPTAYLA ANIYOR OLMAZDIK.

BUGUN YETKILERI SAYESINDE BIRCOK YANLIS KARARLAR ALAN YETKILILERIN FATURASINI SEN, BEN VE BIZLERIN ISTIKBALI OLAN COCUKLARIMIZ ODIYECEKLER.
DAHA BUGUN BIR KONUDA OKUDUM, BOHCACILAR SEZONU ACTI DIYE. BILMIYORUM NE DEMEK ISTEDIGIMI ANLATABILDIMMI?
o HAYRANLIKLA IZLEDIGIMIZ ULKELERIN INSANLARI BUNUN FARKINA 1940'LI YILLARDA ANLAMISLAR VE GEREKLI ONLEMLERI ALMISLAR, SIMDIDE SEMERESINI AFIYETLE YIYORLAR. EH GIPTA ETMEMEK DE ELDE DEGIL.

Surc-u lisan ettikse aaffola, birilerinin kuyruguna bastiksa, iyiki bastik, cunku bu ulke hepimizin, BASKA TURKIYE YOK.
« Son Düzenleme: 23 Temmuz 2009, 18:46:13 Gönderen: Ömer SÜMER »
Ömer SܓMER
B Rh + 1967 Alaska ABD


Çevrimdışı Mehmet EKİZOĞLU

  • Bölüm Editörü
  • *
  • İleti: 207
  • Karma: 0
    • Mehmet EKİZOĞLU Blog Spot
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #3 : 23 Temmuz 2009, 19:22:46 »
Ömer Bey tespitlerinizde haklısınız. Öncelikle zihniyet değişikliği gerek... Sadece yetkililerde mi? Bizde de gerekli... Öncelikle öğrenme ve bilgiye müracaat gerek... Ýşkembeden atmak adet olmuş bizde...

Selamlar

Mehmet Ekizoğlu
Mehmet EKİZOĞLU
1973 Yenipazar AYDIN

Çevrimdışı Hakan CENGİZ

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 4596
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #4 : 26 Aralık 2009, 15:35:21 »
Eline sağlık Mehmet Bey.Doğada ki zararlılar da bu ekosistemin bir parçası...ne zaman insanoglu müdahale ediyor işte sistem o zaman çökmeye başlıyor...
Hakan CENGİZ
A Rh + 1971 AYDIN


Çevrimdışı Yahya BUDAK

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 3356
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #5 : 26 Aralık 2009, 23:04:43 »
ellerinize sağlık mehmet bey güzel bir yazı tabi ANLAYANA
Yahya BUDAK
A Rh + 1965 KOCAELİ


Çevrimdışı Uğur MERMER

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 479
  • Karma: 0
  • ''İnsanlığa dair bilinen en eski şeydir AV''
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #6 : 26 Aralık 2009, 23:33:23 »
paylaşımınız ve emeğiniz için teşekkürler mehmet bey.benim bi fikrim var.. gönüllü avcılardan bi grup oluşturulsun,avcılar ekosistemle ilgili bilgilendirilip gerekli donanımları sağlanıp gittikleri köylerde yarım saatlerini de insanlara bu işi anlatmaya ayırsınlar. köy kahvelerinde çay içerken,sohpet ederken bunu konuşsunlar çifçiyle,balıkçıyla ve en başta da avcıyla..

olabilirmi dersiniz?

 biliorum bende olmayacağını ama en azından benim bi fikrim var..   ;)
Uğur MERMER
A Rh + 1980 Terkos İSTANBUL


Çevrimdışı Cengiz BUDAK

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 9286
  • Karma: 0
  • BܓYܓK LOKMA YUT BܓYܓK LAF ETME
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #7 : 28 Aralık 2009, 01:07:54 »
Mehmet bey bu güzel yazı için teşekkürler..
Resmin bütününü görememe hastalıgı hepimizde biraz var..resmin içinden sadece işimize gelen kesimi görmek istiyoruz.
Cengiz BUDAK
A Rh + 1962 KOCAELİ  


Çevrimdışı Mustafa KELEŞ

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 59
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #8 : 28 Aralık 2009, 02:59:02 »
Sayın üstat çok tşk ederken yazılarının devamını diliyorum.arkadaşlardan senin yazın olan küçük gölüde okumalarını diliyorum.dağ gibi düşünürlerkende küçük gölü unutmamalarını istiyorum av kadar avdanda daha çok bize doğa lazım biz avcıları avdan cok doğa ilgilendiriyor doğa olmazsa avda yaşamda olmaz,
Mustafa KELEŞ
1960 ANKARA

Çevrimdışı Mehmet EKİZOĞLU

  • Bölüm Editörü
  • *
  • İleti: 207
  • Karma: 0
    • Mehmet EKİZOĞLU Blog Spot
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #9 : 31 Aralık 2009, 15:33:48 »
Değerli avcı dostlar, yorumlarınıza çok teşekkür ederim. Gerçekten de avcılar olarak çok şey yapabiliriz. Öncelikle bilgi düzeyimizi artırmalıyız. Köylerdeki dostlarımızın çoğunun avcılıkla ilgili olduğunu ve önemli bir kısmının da ne kanun ne MAK Kararları, ne de ekoloji ile uzaktan yakından ilgisinin olmadığını biliyoruz. Durum eğitimle düzelecek. Gençlerimizi daha iyi yetiştirmeliyiz. Avcılık kuruluşlarının bence iki önemli görevi vardır: Birincisi gençlerimize iyi bir ekoloji ve avcılık etiği eğitimi verilmesini sağlamak, ikincisi de yaban hayatı habitatını korumak ve iyileştirmektir.

Rastgele

Mehmet Ekizoğlu
Mehmet EKİZOĞLU
1973 Yenipazar AYDIN

Çevrimdışı Fazlı BOZ

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 431
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #10 : 31 Aralık 2009, 16:16:44 »
Sapla samanı birbirine karıştırmadan konulara vakıf olmayı bir öğrenebilsek.
Fazlı BOZ
1949 Eynesil GİRESUN

Çevrimdışı Ali ALTINKAYA

  • Dost Avcı
  • *****
  • İleti: 1809
  • Karma: 0
Ynt: DAG GIBI DUSUNMEK
« Yanıtla #11 : 31 Aralık 2009, 18:06:25 »
okuma alışkanlığı kazanmak, gerçekten çok önemli. bu günlerde 3- 4 kitap aldım okuyacam, şu an elimde bir tane var. zaman ayırmak gerekli. unutmamak lazım ki; Cumhuriyetimizi kuranlar başta ATAM olmak üzere müthiş bir kitap kurduydu. okumak, araştırmak ve öğrenmek.
Mehmet'im yazın, önce bunları düşündürttü; inşallah herkes okur da, kendisi için gerekli dersi alır. ellerine sağlık, kalemine sağlık, çok teşekkür ediyorum. slm.
Ali ALTINKAYA
AB Rh - 1952 Yenipazar AYDIN              www.yenipazarav.org